نکته هـای خـواندنـی - ماه اردیبهشت 93

 

حکومت شاهان اشکانی محدود بود. شاه در امور همیشه با دومجلس مشورت می کرد و انتخاب اعضای مجلسین با او نبود. یکی از دو مجلس از اعضای خاندان سلطنتی بود که به حد رشد رسیده بودند و دیگری مجلس سالخوردگان (سنا) بود. هر دو مجلس وقتی به هم می پیوستند، مجلس مهستان نامیده می شد.

ایران باستان 

***

سیاست استعماری انگلستان، مناطقی از ایران بزرگ را که همواره بدنه ی اصلی ارتش ایران را تشکیل می دادند و در طی نبردهای بیشمار ، جان برکفان دفاع از کشور بودند، مانند ایالت های: کابلستان، غزنه، هرات، مزار شریف، قندهار و... را از پیکره ی ایران جدا ساخت و کشور مجهولی به نام افغانستان بوجود آمد! تا هندوستان، لقمه ی لذیذ روباه متمدن! گردد.

***

نمایندگان انگلیس (کمپانی هند شرقی) بشقابی چینی را به عنوان پیشکش تقدیم کریم خان نمودند. خان زند، بشقاب را به زمین انداخت، بشقاب ریزه ریزه شد. آنگاه بشقاب مسین کار کاشان را خواست و به زمین انداخت، بشقاب سالم ماند. کریم خان گفت: ما مردم فقیری هستیم! صلاح مردم ایران این است که با همین ظروف مسین آشنا باشند. ظروف مسین همه وقت سالم است و یک عمر بلکه نسل ها در خانواده باقی خواهد ماند.

                                                                                            ایران و جهان

***

مهرداد اول ، شاهنشاه ایران پس از آن که تسخیر ممالک جدا شده توسط سلوکیان را به پایان رسانید، بهترین عادات ملل تابعه را جمع کرده و در سراسر کشور به صورت قانون جاری ساخت. از عناوین شاهان اشکانی، عنوان «برادر آفتاب و ماه» بود.

                                                                                            ایران باستان

***

برادران خود را نرنجانیم!

آنان را که به غلط افاغنه می خوانیم، تا اندکی دور، شمشیرزنان سلحشورِ سپاه هخامنشی، اشکانی،... شاه عباس کبیر، نادر شاه و آغا محمد خان و فتحعلی شاه قاجار بودند. ایران بزرگ و تکه تکه شده را از خود بدانیم که هست و خواهد بود. از مرزهای چین و هند تا مرزهای روسیه تزاری، از ارمنستان و گرجستان تا جزیره ی همیشه ایرانی بحرین. نگاهی به نقشه ی پایان قرن نوزدهم و آغاز قرن بیستم بیفکنید. 

***

ساروان را دوش گفتــم مــاه بــی مهـــــــــــــرم کجاست؟

گفت: کان محمل نشین، در کاروانی دیگرست!

گفتم: از دورش توانـم دید، گفت: از من مپرس

کان زمــــــام اکنون به دست ساروانی دیگرست!                    

                                                                                             عبید زاکانی

 ***

قصیده ی«موش و گربه» عبید زاکانی، قصه ای بسیار شیرین است که برخی از ابیات آن حکم مثل را یافته است و در سراسر ممالک فارسی زبان، شهرتی به سزا دارد. ... انتقاد از بازماندگان خلفای عباسی، انتقاد از اوضاع زمان و پاره ای از آداب و رسوم معموله و ... ریا کاری های پادشاهی مانند امیر مبارزالدین مظفری و خونریزی بیباکانه و ظلم و ریا ... محور اصلی این داستان است.

                                                                             عباس اقبال/ مقدمه ی کلیات عبید زاکانی  

***

ای سرزمین پاک

من با پرندگان خوش آوای باغ شعر

من با امید روشن این باغ پر سرور

در خویش زنده ام.

دشت جوانِ چشم تو، سبز و شکفته باد.

                                             فرخ تمیمی

***

... یه وری شد، پاهاشو باز کرد و قابلمه رو گرفت وسط پاهاش، لقمه ای رو که تومشت داشت، دوباره برد توی قابلمه، چرخوند و فشار داد و دوباره چرخوند و گنده ترش کرد و آورد بالا، تا می تونست دهنشو باز کرد، لقمه همچی گنده بود که من حتم داشتم نمی تونست تو دهنش جا بگیره. اما بابام پیچ و تاب غریبی به گردنش داد و لقمه، با همه بزرگی تو دهنش جا گرفت.

                                                                             گور و گهواره/ غلامحسین ساعدی

***

من باد نیستم

اما همیشه تشنه ی فریاد بوده ام

دیوار نیستم

اما اسیر پنجه ی بیداد بوده ام

نقشی درون آینه ی سرد نیستم

زیرا هر آنچه هسنم، بی درد نیستم

                   نادر نادر پور

***

-        هم دوره های شما چه کسانی بودند؟

-        همدوره های من تو محل؟... خب، بچه ها خیلی بودن...

-        اسم شان یا لقب شان چی بود؟

-        مثلا سید اکبر خراط بود، محمد آهنگر بود که اعدام اش کردن. ناصر فرهاد بود که موهای بور و چشای زاغ داشت. اونم به جرم دو فقره قتل اعدام شد. اولیش امیر بود، بهش میگفتن: امیر آهنگر. دومیش تقی بارفروش بود. بعد ناصرم اعدام کردن. همه رو اعدام کردن.

خاطرات شعبان جعفری(بی مخ)

***

تا اینجا که من دیده ام و سر در آوردم این راه سفر مکه و مدینه را، مردها برای خریدن ضبط صوت و گرام می آیند و زن ها برای خرید پیراهنی و چادری. که اگر خانه ی خدا و قبر پیغمبر هم این دو جا نبود و رادیو ضبط و پیراهن چادریِ ارزان بود، می آمدند...

                                                                             حاجی دوباره/ جعفر شهری   

***

گروهی کوچک، جسدی را بر دوش می برند... دانشمند، خون به چهره دویده دستهایش را می گشاید و فریاد می کند:

-        راه کج کنید، این راه شما نیست که مجوسی را بر دوش می برید. راه کج کنید... زود! ... تا ولایت به کفر نیالوده!... من رها نکنم که جنازه ی او به گورستان مسلمانان برند که او مدح گبرکان گفته، به کفر آبادش ببرید که کفر از او آباد به! ...

                                                                           دیباچه ی نوین شاهنامه/ بهرام بیضایی

***

بستر شده در کوی تو خاکستــــــــرم امشب

یا سوختـــــــــه از آتــــــش دل بستـــــــــــرم امشب

جان دادم و فارغ شــــــدم از محنت هجران

یعنـــی که ز شب های دگــــر بهترم امشب  

                                                                         غزالی مشهدی

***

در مورد دخالت خارجی در ایران، امیر کبیر با سماجت پایداری می کرد و هرگز موافق نبود که مشکلات داخلی ایران با دخالت و مصلحت خارجی حل و فصل گردد. در مورد فتنه ی سالار در مشهد، امیر می گفت: اگر بیست هزار سرباز ایرانی در این ماجرا تلف شود، بهتر از این است که این امر با دخالت بیگانگان حل و فصل گردد.

                                                                                      جامعه شناسی نخبه کشی

                                                                                            علی رضا قلی

***

ز چشــــم خویشتــــن آموختـــم رســـم رفاقـــــــت

که هر عضوی بدرد آید بحالش دیده میگرید

                             هادی رنجی

***

عمر مردم بر چهار بخش است: یک بخش روزگار پروردن و بالیدن و تا شانزده سال باشد. دوم، روزگار رسیدگی و تازگی است و تا مدت سی سال باشد. سیم روزگار کهلی است که به پارسی«دوموی» خوانند، تا شصت باشد و پس از آن روزگار پیری است.

                                                                                      ذخیره خوارزمشاهی

                                                                                      سید اسمعیل جرجانی

***

گفتم: دل و جان در سر کارت کــــــــــردم

هـــــــــــر چیــــــــــــــز که داشتـــــــم نثارت کـــــــــــردم

گفتا: تو که باشی که کنی یا نکنـــــــــــــــی

آن من بودم که بی قرارت کـــــــــــــــــــــــــــــــــــردم

                             عطار نیشابوری

***

حق سبحانه و تعالی، چیزهایی است بنای آن را بر هفت نهاده و آن چهارده، هفت باشد: هفت، هفتِ این جهان و هفت، هفتِ آن جهان، سوم، هفت کلمه ی«لا اله الا الله محمد رسول الله»، چهارم، هفت آسمان است و پنجم، هفت بهشت است که درجات انبیا و اولیاست. ششم، هفت دوزخ است و هفتم، هفت اولیای خدایند که اوتاد ارض اند و تا یکی از ایشان باشد، خداوند، همه را به طقیل او می دارد. اگر همه کافر و مشزک گردند، تا از آن هفت یکی می ماند، حق تعالی همه را به برکت او روزی می دهد.

                                                                                      مفتاح النجاه

                                                                                  شیخ احمد ژنده پیل 

***

دل بردی از من به یغما، ای ترک غارتگر من             دیدی چه آوردی ایدوست از دست دل بر سر من

اول دلــــم را صفــا داد، آئینــــــــــــــــه ام را جلا داد              آخر بباد فنــــــــــــــا داد، عشــــــق تو خاکستــــــــــــــــــر من                    

عشق تو در دل نهان شد، دل زار و تن ناتوان شد                      رفتــــی چو تیر و کمان شد از بار غم پیکــــــــــــــــــر من

                                                                      محمد حسین صفای اصفهانی

***

اظهار عشق را به زبان احتیاج نیست           چندان که شد نگه به نگه آشنا بسست

                                                                   صائب تبریزی

***

گفتم: چگونه میکشی و زنده میکنی؟                   از یک نگاه کشت و نگاه دگر نکرد

                                                                   امیر خسرو دهلوی

قربان آن بناگوش و آن برق گوشواره            با هم چه خوش نمایند آن صبح و این ستاره

                                                                   کلیم کاشانی

***

یک صبجدم، به صحن گلستان گذشته ای      شبنم هنوز بر رخ گل، آب  میزند

                                                          واقف خلخالی

***

بیگانه ی خویشم آشنا می خواهم    در پهلوی عندلیب جا می خواهم

چون غنچه مهیای شکفتن شده ام    تحریک نسیمــــی از صبا میخواهم

                                                میرزا امان الله امانی

***

یک شب خیال چشم تو دیدیم ما به خواب    زان شب دگر به چشم ندیدیم خواب را

                                                                   سلمان ساوجی

***

می گویند «انتظار» از مرگ سخت تر است. آن لحظه ای که مادری در انتظار فرزندی سفر کرده است، آن دقایق پر اضطرابی که خواهری چشم به راه برادری گمشده است و بالاخره آن لحظاتی که عاشقی در تب انتظار معشوق می سوزد. همه و همه جانگزا و روح گداز است.

                                                                                      مهدی سهیلی

***

چون توانم از تو دل برداشتن ای غم؟ که تو     ترک عالم از برای خاطر ما کرده ای

                                                                                    ابوطالب تبریزی

***

سید اجل بخاری از ایرانیان ساکن چین بود که به مدت 25 سال وزارت قوبیلای قاآن (امپراطور) را به عهده داشت. در عهد این وزیر پول کاغذی«چاو» در چین معمول شد.

                                                                                      تاریخ ده هزار ساله ایران

                                                                                         عبدالعظیم رضایی

***

هیچ می دانی، چها ای سرو قامت میکنی؟    میکشی و زنده سازی میسازی، قیامت میکنی!

                                                                                   میرزا محمد باقر نطنزی

***

عمر خیام که بیشتر به واسطه ی رباعیات شهرت دارد، در اغلب علوم مانند: ریاضیات، حکمت، فلسفه، نجوم دست داشته و معروفترین تالیف وی، رساله ی «جبر و مقابله و هندسه» است. خیام با ملکشاه و خواجه نظام الملک همزمان بوده و سالنمای شمسی از کارهای او بوده است.

                                                                                 تاریخ ده هزار ساله ایران

                                                                                 عبدالعظیم رضایی

نکتـه ی خـوانـدنـی

در قرن هفدهم، اگر کسی در اسپانیا به ابن سینا یا به قول خودشان آویسن، توهین می کرد، مجازات او اعدام بود!
استاد عشق/ ایرج حسابی

پراکندگی بازدید کنندگان

آلمان، انگلیس، فرانسه، اسپانیا، ایتالیا، دانمارک، هلند، امارات، عربستان، برزیل، آمریکا، روسیه، ژاپن، پاکستان، اندونزی، مالزی، افغانستان، سوئد، ایرلند، ترکیه، کانادا، مصر، ویتنام، استرالیا، اتریش، لهستان، فنلاند، سوئیس، اوکراین، لوکزامبورگ، بحرین، هند، بلژیک، چین، کره جنوبی، یونان، آرژانتین، آفریقای جنوبی، مکزیک، شیلی، کلمبیا، سنگال، تاجیکستان و ...